Category Archive Miscellaneous

wifi

Wireless Router ဘယ္ေလာက္ေ၀းေ၀းမိသလဲ

Wireless မွာ လက္ရိွျပႆနာက Wireless ပစၥည္းတစ္ခုကို ေမးတဲ့အခါ ဒါဘယ္ေလာက္ ေ၀းေ၀းသြားသလဲ၊ အုတ္နံရံဘယ္ႏွစ္ခ်ပ္ ေဖါက္သလဲ၊ အသံုးျပဳသူေတြက သိခ်င္ၾကတာပါ။ ဒါကျဖင့္ ဘယ္ႏွစ္မီတာသြားပါတယ္ေျပာလိုက္ျပန္ရင္လည္း သူတို႔ေနရာက ဘယ္လိုမွန္းမသိ။ နံရံကလဲ ဘယ္ေလာက္ထူမွန္းမသိ၊ ေတာင္ကုန္းလား၊ ခ်ိဳင့္၀ွမ္းေအာက္ထဲလား အဲသည္လို ေမးခြန္းေတြ ျပန္ေမးျပန္ရတာလည္းအဆင္မေျပ။ တခ်ိဳ႕ဆိုရင္ built-in 2dbi antenna ေလးနဲ႔ SOHO router အလြန္ဆံုး output power က 200mili-watt ေလာက္ပဲထြက္မယ့္ဟာကို မီတာ 500 ပတ္လည္မိတယ္ဆိုၿပီး ေျပာေရာင္းတာေတြလည္းရွိတတ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က် external antenna အၾကီးသာ တပ္လိုက္မယ္ဆိုရင္ နဂိုထက္ signal ပိုေကာင္းလာမယ္လို႔လည္းထင္တတ္ပါတယ္။ မွန္တယ္လို႔ေျပာမရသလို မွားတယ္ေတာ့လဲ ဒံုးတိ ေျပာလိုက္လို႔ မရျပန္ဘူး။ Antenna ရဲ႕ dbi ကိုၾကည့္ရမယ္။ Wireless Router ဒါမွမဟုတ္ Access Point ရဲ႕ output power ကိုၾကည့္ဖို႔လိုဦးမယ္။ လက္ရိွေစ်းကြက္ထဲမွာ အသံုးမ်ားေနတဲ့ Outdoor Wifi Access Point ေတြမွာ မ်ားေသာအားျဖင့္ 600mw ထြက္တဲ့အတြက္ Signal အားျပင္းသလို Antenna အၾကီးေတြကိုလည္း ေထာက္ကူေပးႏိုင္ပါတယ္။ အစပိုင္းကေျပာခဲ့တဲ့ ဘယ္ေလာက္ေ၀းေ၀းမိသလဲဆိုတာက ဘယ္ေနရာမွာဆင္ထားသလဲ ဆိုတာေပၚမွာ အမ်ားၾကီးမူတည္ပါတယ္။ ပတ္ပတ္လည္မိေစခ်င္ရင္ Omni Antenna ကိုသံုး၊ တျခမ္း သို႔မဟုတ္ မ်က္ႏွာမူရာ အရပ္တစ္ခုကိုသာ သြားေစခ်င္တယ္ဆိုရင္ Directional Antenna ေတြကို သံုးရမွာေပါ့။ Antenna ႀကိဳး တပ္ဆင္ပံုနဲ႔၊ ႀကိဳးရဲ႕ အတိုအရွည္ေပၚမွာလဲ အနည္းငယ္ သက္ေရာက္မႈ ရိွေနပါေသးတယ္။ Antenna ႀကိဳးရွည္ေလ Signal Loss ျဖစ္ႏိုင္ေခ်မ်ားေလပဲ။
ေမာ္က်ားေမာ္၊စိမ္းက်ားျပာ၊ျပာက်ားစိမ္း၊ညိဳက်ားညိဳ၊ ဒါမွမဟုတ္ ျဖဴေမာ္ေမာ္၊ျဖဴစိမ္းျပာ၊ျဖဴျပာစိမ္း၊ျဖဴညိဳညိဳ ကိုယ္သန္သလို ကိုယ္ရြတ္ၿပီးမွတ္ထားၾကတဲ့ Twisted Pair ေတြကေနတဆင့္ သံုးႏိုင္တဲ့ PoE (Power over Ethernet) ဆိုတဲ့ဟာေလးေၾကာင့္ Outdoor Devices ေတြအတြက္ ပါ၀ါေပးဖို႔ကို ေခါင္းစားစရာ သိပ္မရိွေတာ့ပါဘူး။ Network ၾကိဳးေပၚမွာပဲ power ေရာ data ပါ တခါထည္း ေရာၾကိတ္ထည့္လိုက္တဲ့အတြက္ မီတာ ၁၀၀ ေလာက္အတြင္း ပါ၀ါကို ေထာက္ပံ့ေပးႏိုင္ပါရဲ႕။ တခုရိွတာက 1,3,2,6 ႀကိဳးေတြမွာ data သြားၿပီး 7,8 မွာ power သြားတာမို႔လို႔ ႀကိဳးကိုမွားမကိုက္မိဖို႔ပါပဲ။ WiFi Devices ေတြကို ခ်ိတ္ဆက္ဖို႔ရာမွာ အေရးၾကီးတာက Line of Sight လို႔ဆိုတဲ့ လွမ္းျမင္ေနရတဲ့အေနအထား ရိွေနဖို႔ပါပဲ။ ( Outdoor ေတြမွာဆိုရင္ေပါ့ ) ဟိုဘက္သည္ဘယ္ Point to Point ထိုးေတာ့မယ္ဆိုရင္ ၾကားထဲမွာ ဘာေတြခံေနမလဲဆိုတာ သတိထားၿပီး ေရွာင္ရွားဖို႔လိုပါမယ္။ သစ္ပင္၊ ေရအိုင္၊ မွန္ခ်ပ္ စတာတို႔ဟာ မထင္ရေပမယ့္ WiFi Signal ေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ေပးႏိုင္တဲ့အထဲမွာ ေရွ႕ဆံုးကပါ၀င္ေနတဲ့အတားအဆီးေတြပါ။ Line of Sight ေတာ့ရိွပါရဲ႕ Freshnel Zone က်ဥ္းေနရင္ လိုသေလာက္ Signal မေရာက္တာမ်ိဳးနဲ႔ ႀကံဳေတြ႕ႏိုင္ပါေသးတယ္။ Freshnel Zone ဆိုတာက Antenna ကေန signal စထြက္တဲ့ေနရာ အက်ယ္အ၀န္းကိုေျပာတာျဖစ္ပါတယ္။ သည္ဖက္လည္း ၁၀ ထပ္တိုက္၊ ဟိုဖက္လည္း ၁၀ ထပ္တိုက္ ၾကားထဲမွာဘာမွလဲမခံဘူး၊ Antenna ကလဲ အားအျပင္းသံုးထားပါရဲ႕နဲ႔ signal ကထင္သေလာက္မေကာင္းဘူး။ တခ်ိဳ႕က n router(802.11/n) ဆိုၿပီး 300mbps မရပါလားေပါ့။ ဘယ္ဟုတ္မလဲ draft n ျဖစ္ေနတာကိုး။ သူက 150mbps ပဲရပါတယ္။ 802.11/g ဆိုရင္ 54 mbps ရၿပီး super 802.11/g mode နဲ႔သံုးရင္ 108mbps အထိရႏိုင္ပါတယ္။ တစ္ခုသတိထားဖို႔လိုတာက Internet Connection Sharing သံုးဖို႔ပဲဆိုရင္ေတာ့ n router နဲ႔ g router က ဘာမွသိပ္ကြာမွာမဟုတ္ပါဘူး။ 802.11/n router ၾကီးသံုးလိုက္လို႔ အင္တာနက္ၾကီးကျဖင့္ သိပ္ျမန္သြားတယ္ဆိုတာေတာ့ မၾကားဘူးေသးပါဘူး။
802.11/n router ေတြကို တကယ္လိုအပ္တဲ့သူေတြက wireless နဲ႔ lan ခ်ိတ္ၿပီး ဂိမ္းေဆာ့ခ်င္တဲ့သူေတြ၊ files & resources sharing လုပ္ခ်င္တဲ့လူေတြ၊ တနည္းေျပာရရင္ Wireless Connection ေပၚမွာ Data ျမန္ျမန္နဲ႔ မ်ားမ်ား သြားခ်င္တဲ့သူေတြအတြက္ပဲ ပိုအသံုးမ်ားၾကပါတယ္။ Suggession အေနနဲ႔ေပးရမယ္ဆုိရင္ေတာ့ Ubiquiti Product ေတြဟာဒီဘက္အေနနဲ႔ဆို ေကာင္းတယ္လုိ႔ သတ္မွတ္ႏိုင္ပါတယ္။ Range ေ၀းေ၀းထိ ပစ္ခ်င္တဲ့သူေတြအတြက္လည္း 15km ေလာက္ထိ range ေကာင္းတဲ့ Ubiquiti ( Wifi ) Product ေတြရွိပါတယ္။

ေနာက္တစ္ပုိင္းက်ရင္ေတာ့ Wireless Standard ေတြအေၾကာင္းတီးမိေခါက္မိထားသမွ်တင္ေပးပါ့မယ္။
#NOVA_COMPUTER_TRAINIG

Tags, , ,

Cyber Forensics – Part 1

What is Cyber Forensics ?

CERT ကေနအဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆုိထားတာကေတာ့ …. Network or information System တစ္ခုကုိ ကုိင္တြယ္ေနရသူတစ္ေယာက္ဟာForensics အေျခခံကုိ နားလည္ရမယ္လုိ႕ ဆုိပါတယ္။ ပုိမုိျပည္စုံေအာင္ဖြင့္ဆုိမယ္ဆုိရင္သိပၸံနည္းပညာဆုိင္ရာအခ်က္အလက္ေတြကို အသုံးခ်ျပီး အခ်က္အလက္ေတြကုိစစ္ေဆးျခင္းသက္ေသေတြကုိစုစည္းျခင္းတုိ႕ျဖစ္ပါတယ္။ သက္ေသေတြကုိ စုစည္းျခင္း ဆုိတာကေတာ့ DNA fingerprint တုိ႕ကုိ စစ္ေဆး စုစည္းျခင္းကဲ့သုိ႕ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာကေတာ့ data ေတြကုိ စစ္ေဆးျပီး သက္ေသ ခံရွာေဖြျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

Forensics မွာ အဓိက လုပ္ငန္းကေတာ့ ငုပ္လွ်ဳိးေနတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကုိ ရွာေဖြေဖာ္ ထုတ္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ေဖာ္ထုတ္တယ္ဆုိတာမွာ RECOVERY လုပ္ျခင္းအပုိင္းအပါအ၀င္ နည္းအမ်ုိးမ်ဳိးရွိပါတယ္.။ ဥပမာ… ကြန္ပ်ဴတာေပၚမွာက်န္ခဲ့တဲ့ လက္ေဗြ… DNA ယူျခင္းဟာလည္း Forensics အပို္င္းမွာပါ၀င္ပါတယ္။ CyberForensicsမွာအဓိကအခ်က္၂ရွိပါတယ္။
ပထမအခ်က္
ဖမ္းဆည္ရမဲ့သူဟာ…. ဖမ္းဆည္းေနခ်ိန္မွာ Electronic Device ကုိအသုံးျပဳေနျပီး ဘာေတြလုပ္ေဆာင္ေနသလဲ ဥပမာ online ေလာင္းကစားလုပ္ေနတာလား စသည္ျဖစ္ေပါ့ …. ျပီးရင္ Website ကုိအသုံးျပဳျပီးလုပ္ေဆာင္ေနတာလား Software ကုိအသုံးျပဳျပီးလုပ္ ေဆာင္ေနတာ လားဆုိတာ ၾကည့္ရပါမယ္။ Electronic Deviceဆုိသည္မွာ PC, Laptop, Tablet, mobile phone, GPS, CD, DVD, SD Card, USB, Router, Switch, Server, IoT device စသည္ျဖင့္ ပါ၀င္ပါတယ္…. (ဘာလုိ႕ Internet of things (IOT) ကုိ ထည့္ရသလဲဆုိရင္ IoT device ေတြေပၚကေန crime က်ဴးလြန္ႏုိင္လုိ႕ျဖစ္ပါတယ္ …
အခ်ဳိ႕ေသာ ႏုိင္ငံေတြရဲ့ Cyber Law မွာ IOT Device အတြက္ပါ ထည့္သြင္းေရးဆြဲထားတာကုိ ေတြကရွိရပါသည္။)

ဒုတိယအခ်က္
ပထမအခ်က္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကုိ စစ္ေဆးျပီး တရားရုံးသုိ႕ တင္ႏုိင္မဲ့ သက္ေသခံယူရမွာျဖစ္ပါတယ္…အေရးၾကီးတဲ့အခ်က္ ၂ ခ်က္က်န္ပါေသးတယ္။

ပထမ

စစ္ေဆးျပီး သက္ေသခံရွာေဖြျပီး တာနဲ့မပီးေသးပါဘူး သက္ေသခံ Device ကုိ မပ်က္စီးေအာင္သိမ္းဆည္းရမွာျဖစ္ပါတယ္…စစ္ေဆးတဲ့ေနရာမွာလဲ သိမ္းဆည္းထားတဲ့ မူရင္း Device ကုိမပ်က္စီးေစပဲ  ဘယ္လုိထိမ္းသိမ္းမွာလဲ ဘယ္လုိမွတ္သားထားမွာလဲ Case အလုိက္ရက္စြဲအလုိက္မွတ္သားထားမွာလား?
ဘယ္သူက ဘယ္ေန႕ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဘယ္လုိနည္းလမ္းအသုံးျပဳျပီး စစ္ေဆးမွာလဲဆုိတာကုိလဲ …အေသးစိတ္ မွတ္တမ္းထားရွိရမွာျဖစ္ပါတယ္။

(သိမ္းဆည္စဥ္မွာ အေျခအေနအရ စစ္ေဆးတာ သက္ေသယူတာက
မျပီးေသးဘူးဆုိရင္ … Device ကုိ Power ပိတ္ယူမွာလား …ဖြင့္ယူမွာလား ….ရွိပါေသးတယ္ .. Computer Forensic အပုိင္းက်မွ အေသးစိတ္ျဖစ္ေအာင္ ေရးသားပါမယ္)

ဒုတိယ….
ရရွိလာတဲ့သက္ေသေတြကုိ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ခုိင္ခုိင္လုံလုံျဖစ္ေအာင္ေရး မယ္ … ျပီးရင္ သက္ေသခံ Device နဲ့တစ္ကြ တရားရုံကုိ တင္မယ္ ..

ေနာက္ post ေတြမွာ Example ပုံစံေတြ …. အေသးစိတ္လုိက္နာရမဲ့အပိုင္းေတြ စစ္ေဆးရမဲ့နည္းလမ္းေတြ(အက်ဥ္းခ်ဳပ္ေပါ့)ကုိေရးသားေပးပါမယ္..

Hypothesis လုိ႕ေခၚတဲ့ ထင္ျမင္ ယူဆခ်က္အေၾကာင္းလာပါျပီ …..

Case တစ္ခုအတြက္ဖမ္းဆီးျပီး သက္ေသခံ Device (Laptop ပဲဆုိၾကပါစုိ႕) ကုိသိမ္းထားလုုိက္ျပီး
ဥပမာ … ကေလးသူငယ္ပုံေတြကုိတင္ျပီး အြန္လုိင္းကေန လိင္အၾကမ္းဖက္လုပ္ေဆာင္တဲ့အမႈေပါ့ ….

လုပ္ေဆာင္တဲ့သူကဒီလူပဲဆုိတာလဲေသခ်ာသေလာက္ရွိေနျပီး…. laptop ကုိအသုံးျပဳျပီး ျပစ္မႈက်ဴးလြန္တယ္လုိ႕လဲယူဆတယ္….ခက္တာကသိမ္းဆည္းမိတဲ့LaptopကWindow ျပန္တင္ထားတာမၾကာေသးဘူး ….. ….ကဲယူဆခ်က္ေတာ့ရွိျပီးသက္ေသခံအခ်က္အလက္ကမရေသးဘူး…ကဲ.. ဘာလုပ္မလဲ …. laptop အသုံးျပဳထားတဲ့ Time … Window ျပန္တင္ထားတဲ့အခ်ိန္ကုိ ၾကည့္မယ္ …. ျပီးရင္ …. Storage Device ျဖစ္တဲ့ Hard Disk ဒါမွမဟုတ္ SSD ေပါ ့ …. အဲဒါေတြရဲ့ Power On Time စစ္မယ္ …
HD or SSD ၇ဲ့ Health ကုိစစ္မယ္ …. စစ္ေဆးေနတုန္း… HD ၾကြသြားရင္ လုံး၀အဆင္မေျပႏုိင္ဘူးေလ….

အေရးအၾကီးဆုံးအခ်က္ကေတာ့ … မူရင္း HD or SSD ကေန Clone ယူျပီး စစ္ေဆးတာ အေကာင္းဆုံး နည္းလမ္းျဖစ္ပါတယ္ …ဒါမွ သက္ေသခံလဲ မပ်က္စီးပဲ တရားရုံးမွာျပႏုိင္မယ္ ….

အေျခအေနအရ clone ပဲယူယူ .. မူရင္းကုိပဲစစ္စစ္ …. Recovery ေတြ Undelete နည္းလမ္းေတြနဲ႕အဆင္မေျပဘူး ….ကဲ … ဘာလုပ္မလဲ ထင္ျမင္ယူဆတာနဲ႕လြဲေနျပီး …. ဒါဆုိရင္ ကုိယ္က ဘယ္လုိနည္းလမ္းေတြအသုံးျပဳျပီးျပီးလဲ ….ေနာက္ထပ္ သိပၸံနည္းက် ဘယ္လုိနည္းလမ္းေတြကုိ အသုံးခ်ျပီး သက္ေသခံရေအာင္ယူမလဲ …. မိမိကြ်မ္းက်င္မႈ အလုိက္အသုံးခ်ရမွာျဖစ္ပါတယ္ …….

Author – Aung Zaw Myo

Tags, , , , ,

docky

Dock Application: Docky

ဒီေန႔ ကၽြန္ေတာ္ေရးခ်င္တာေလးကေတာ့ openSuSE အသံုးျပဳသူေတြအတြက္ Trick ေလးတစ္ခုပါ။ OpenSuSE 42.2 ရဲ႕ GNOME Desktop မွာ Dock bar ေလးဟာ ဘယ္ဘက္မွာ Default အေနနဲ႔ ကပ္ျပီးေပၚပါတယ္။ အဲဒါဆုိ Dock ေလးကုိတျခားေနရာေတြကုိ ေရြ႕ဖုိ႔ဆုိ အဆင္မေျပတာေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။ အခ်ိဳ႕ Linux Distro ေတြမွာေတာ့ Dock Bar ေလးကုိ Right click ေထာက္ျပီး Bottom, Top, Right စသည္ျဖင့္ ေရြ႕လုိ႔ရပါတယ္။ သုိ႔ေပမယ့္ openSuSE 42.1 မွာေတာ့ အဆင္မေျပပါဘူး။ Right Click ေပးေပမယ့္ တက္မလာပါဘူး။ အဲဒါကုိ အဆင္ေျပေအာင္ဆုိ GNOME Dock မွာ ==> ON လုိက္ပါ။
အဲဒါဆို Dock မွာ Right Click ေထာက္ျပီး လုိရာကုိ ေရြ႕ႏုိင္ပါျပီ။

ေနာက္တစ္နည္းကေတာ့ ပံုထဲကလုိ ဒီဇုိင္းလွလွေလးနဲ႔ ျမင္ခ်င္တယ္ဆုိရင္ေတာ့

openSuSE software မွာ Docky ဆုိတဲ့ one click install ဖုိင္ေလးကုိ Download လုပ္လုိက္ပါ။

သူ႔ကုိ Run ျပီး လုိခ်င္တဲ့ Setting ေလးကုိ ခ်ိန္လုိက္ရင္ အဆင္ေျပသြားပါလိမ့္မယ္။
Docky မွာ Application ေတြကုိ pin လုပ္ထားခ်င္ရင္ေတာ့ လုပ္ခ်င္တဲ့ Application ကုိ ဖြင့္ပါ ျပီးရင္ Right Click => Pin to Docky ဆုိရင္ ရပါျပီ ခင္ဗ်ာ။

By Nova

Ref: google.com, software.opensuse.org

Tags, , , , ,